Atlas historyczny Marcina Wodzińskiego proponuje czytelnikowi nowe spojrzenia na chasydyzm, nowe wykorzystanie źródeł i nową prezentację wyników badań.

Tytułowy bohater tej publikacji jest nie tylko, jak pisze autor książki, „jednym z najważniejszych i największych ruchów w łonie judaizmu i jednym z największych ruchów religijnych w Europie Wschodniej”, ale także formacją kulturową o szerokim oddziaływaniu, kształtującą system wartości, wierzenia, praktyki społeczne oraz relacje międzyludzkie.

Chasydyzm to „ikona żydowskości w XX i XXI wieku”. Dzięki ogromnej liczbie monografii został dobrze poznany i opisany. Marcin Wodziński udowadnia jednak, że postawa badacza to ciągłe zadawanie nowych pytań, uważne przyglądanie się ustaleniom (zdawałoby się, niepodważalnym), szacunek dla przeszłości, ale także zgoda na zmianę perspektywy badawczej i odwaga, aby ją zaproponować.

Chasydyzm to „ikona żydowskości w XX i XXI wieku”

Autor książki zauważa, że w refleksji nad chasydyzmem badaczom „umknęły niektóre ważne wątki”. Wymienia: „pomijanie historii społecznej, kulturalnej, gospodarczej, politycznej […] zbyt skromne wykorzystanie źródeł niechasydzkich […] zaniedbywanie późniejszych etapów rozwoju”, skupianie się na elitach, co powodowało „pomijanie prostych wyznawców”. Pisze o „esencjonalizmie i ahistorycznym podejściu do pytania o istotę i granicę chasydyzmu”.

Atlas proponuje czytelnikowi: nowe spojrzenia na chasydyzm, nowe wykorzystanie źródeł i nową prezentację wyników badań. Konstrukcja książka jest przemyślana w każdym szczególe, autor doskonale zadbał o sposób przekazu. Nie ma wątpliwości, że olbrzymią zaletą tej publikacji są mapy autorstwa Waldemara Spallka. Wyrazistość informacji, dobór kolorów i jasność przekazu zawarte w mapach pozwalają dobrze poruszać się czytelnikowi po dziejach chasydyzmu.

Marcin Wodziński, „Chasydyzm. Atlas historyczny”, oprac. kartograficzne Waldemar Spallek, Wydawnictwo Austeria, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2019, s. 295.

Fragment tekstu, który ukazał się w najnowszym numerze kwartalnika „Więź”, wiosna 2020

„Więź”, wiosna 2020

Kup tutaj