Prymas senior abp Henryk Muszyński został doceniony za twórczość promującą ducha dialogu i współpracy chrześcijańsko-żydowskiej i polsko-żydowskiej, zaś muzealnik Adam Bartosz za podejmowanie inicjatyw społecznych na rzecz pojednania.

Nagroda im. księdza Stanisława Musiała, przyznawana osobom zasłużonym dla dialogu chrześcijańsko- i polsko-żydowskiego, zostanie wręczona 1 marca w Urzędzie Miasta Krakowa. Jej tegorocznymi laureatami zostali: teolog, biblista, prymas senior abp Henryk Muszyński i Adam Bartosz, muzealnik, prezes Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie.

Nagrodę ustanowił Klub Chrześcijan i Żydów „Przymierze”. Jej fundatorami są Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, Prezydent Miasta Krakowa i Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie. Wyboru laureatów dokonuje Kapituła, której przewodniczy Rektor UJ. Nagroda przyznawana jest w dwóch kategoriach: za twórczość promującą ducha dialogu i współpracy chrześcijańsko-żydowskiej i polsko-żydowskiej oraz za podejmowanie inicjatyw społecznych na rzecz pojednania.

Abp Henryk Muszyński jest profesorem teologii, arcybiskupem-seniorem archidiecezji gnieźnieńskiej. To on w latach 1986-1994 z ramienia Konferencji Episkopatu Polski kierował pierwszymi oficjalnymi strukturami, których celem miał być dialog chrześcijańsko-żydowski (Podkomisja, a następnie Komisja Episkopatu ds. Dialogu z Judaizmem). W tym czasie inicjował i promował wykłady z dziedziny judaizmu na polskich uczelniach katolickich. Sam jest autorem licznych książek i artykułów (m.in. książki „Początek wspólnej drogi”), a w jego twórczości szczególne miejsce zajmują prace z zakresu biblistyki, dialogu chrześcijan z wyznawcami judaizmu oraz duchowej jedności Europy. Wiele jego działań miało charakter pionierski: to on na przykład jako pierwszy polski biskup wziął udział we wspólnej modlitwie Żydów i chrześcijan w synagodze. Był też członkiem Komitetu Budowy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

„Abp Henryk Muszyński to człowiek dialogu, na wiele sposobów zaangażowany w przezwyciężanie bolesnej przeszłości i kształtowanie przyszłości w duchu wzajemnego poszanowania i pojednania. Jest on jednym z tych polskich hierarchów, którzy najbardziej stanowczo przypominają nauczanie Kościoła, że antysemityzm jest grzechem i nie da się go pogodzić z chrześcijaństwem” – czytamy w uzasadnieniu.

Adam Bartosz jest współzałożycielem i prezesem Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Tarnowie. Jako wieloletni dyrektor tarnowskiego Muzeum Okręgowego szczególnie intensywnie zajmował się upowszechnianiem wiedzy o historii galicyjskich Żydów oraz ich Zagładzie.

W Tarnowie i okolicach można zobaczyć wiele wymiernych efektów jego działalności. Adam Bartosz opracował m.in. dwa szlaki turystyczne: po żydowskich zabytkach miasta i po tamtejszym cmentarzu żydowskim. Z jego inicjatywy cmentarz ten został uporządkowany, a w 2017 roku rozpoczęto realizację dużego projektu jego renowacji. Bartosz kierował też renowacją miejsca nazistowskiej zbrodni dokonanej na tarnowskich Żydach w Zbylitowskiej Górze oraz remontami cmentarzy żydowskich w Pilźnie, Brzostku, Gorlicach i Rzepienniku Strzyżewskim. Jego osiągnięciem są również coroczne „Dni Pamięci Żydów Tarnowskich” – z wystawami, seminariami naukowymi, koncertami muzyki żydowskiej oraz wydarzeniami upamiętniającymi żydowskie ofiary Holokaustu.

Dzień przed wręczeniem nagrody, w czwartek, 28 lutego, o godzinie 18.00 w kościele pw. św. Barbary przy Małym Rynku 8 zostanie odprawiona Msza św.

Ks. Stanisław Musiał SJ (1938-2004), był wytrwałym rzecznikiem dialogu chrześcijańsko-żydowskiego, konsekwentnie krytykował wszelkie przejawy antysemityzmu i ksenofobii, za co uhonorowano go m.in. Nagrodą im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej. Od 1981 roku był redaktorem „Tygodnika Powszechnego”, a w latach 1990-1991 zastępcą redaktora naczelnego. Publikował także m.in. w „Gazecie Wyborczej”, „Wprost”, „Polin” i „Midraszu”. Ks. Musiał był autorem ważnej książki piętnującej grzech antysemityzmu pt. „Czarne jest czarne”. Po jego śmierci, z inicjatywy krakowskiej społeczności żydowskiej, na cmentarzu żydowskim w Krakowie przy ul. Miodowej odsłonięto tablicę poświęconą jego pamięci.

W ubiegłych latach laureatami nagrody zostali: prof. Jan Błoński oraz Miasto i Gmina Chmielnik, prof. Joanna Tokarska-Bakir i Bogdan Białek, prof. prof. Bożena i Jerzy Wyrozumscy oraz Tomasz Pietrasiewicz i Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie, Anna Lebet-Minakowska i ks. Manfred Deselaers, Stefan Wilkanowicz i nieformalna Grupa Przyjaciół z Olkusza (Ireneusz Cieślik, Olgerd Dziechciarz, Krzysztof Kocjan, Dariusz Rozmus), prof. Stanisław Krajewski i Mirosław Skrzypczyk, ks. Romuald Jakub Weksler-Waszkinel i Zofia Radzikowska, prof. Jan Małecki i prof. Aleksander Skotnicki, Bella Szwarcman-Czarnota i prof. Wacław Wierzbieniec oraz ks. prof. Michał Czajkowski i Urszula Antosz-Rekucka.

DJ