Niezgodę na nieludzką politykę nienawiści wyraża działalność muzeów martyrologicznych – strażników bolesnej przeszłości. Największym z nich jest Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Dyrektor Muzeum Auschwitz Piotr Cywiński został uhonorowany Orderem Narodowym Legii Honorowej – najwyższym odznaczeniem nadawanym przez państwo francuskie. Uroczystość odbyła się 17 stycznia w ambasadzie Francji w Warszawie. Poniżej publikujemy list od wiceministra kultury i dziedzictwa narodowego Jarosława Sellina odczytany podczas tej uroczystości:

Ekscelencjo Szanowny Panie Ambasadorze, Szanowny Panie Dyrektorze, Szanowni Zebrani,

praca nad podtrzymywaniem pamięci o ofiarach Auschwitz to wielkie, trudne i wielowątkowe zadanie, przed którym stanął w 2006 r. Piotr Cywiński, rozpoczynając zarządzanie miejscem pamięci, które dla całego świata jest egzemplifikacją niemieckich zbrodni.

Polska i jej obywatele stali się szczególnym świadkiem i ofiarami najpotworniejszych zbrodni wobec ludzkości, jakich dokonano w historii świata. Tu, na okupowanych i przejętych przez Niemiecką III Rzeszę terenach, zorganizowano, jak nigdzie indziej w Europie, fabryki śmierci – obozy zagłady.

Edward Raczyński, minister spraw zagranicznych Rządu RP na uchodźstwie, w nocie będącej pierwszym oficjalnym sygnałem o Holokauście pisał: „Ostatnie raporty przynoszą przerażający obraz sytuacji, w jakiej znaleźli się Żydzi polscy. Stosowane w ciągu ostatnich kilku miesięcy nowe metody masowych rzezi potwierdzają fakt, że władze niemieckie systematycznie dążą do całkowitej zagłady żydowskiej ludności Polski i deportowanej tu z Europy zachodniej i środkowej (…) Rząd polski uważa za swój obowiązek zaznajomić rządy wszystkich cywilizowanych krajów z (…) informacjami, które ukazują aż nazbyt wyraźnie nowe metody eksterminacji zastosowane przez władze niemieckie”

Datowana na 9 grudnia 1942 r. nota, skierowana została do ministrów spraw zagranicznych rządów krajów – sygnatariuszy Deklaracji Narodów Zjednoczonych, sprzymierzonych w walce z hitlerowskimi Niemcami.

Szanowni Państwo,

w przywołanej depeszy Rządu RP na uchodźstwie umieszczono opis eskalującej zbrodni oraz apel do aliantów o próbę powstrzymania tych działań. Polska zawołała wówczas o uwagę świata, dała wyraz niezgodzie na bestialstwo, które systematycznie zorganizowane, trwało do samego końca wojny.

Dziś, w 80 lat od agresji niemieckiej na Polskę, taką niezgodę na nieludzką politykę nienawiści wyraża właśnie działalność muzeów martyrologicznych – strażników bolesnej przeszłości. Największym z nich jest Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Piotr Cywiński nie tylko otworzył możliwości zwiedzania tego miejsca 2 milionom osób rocznie. Również stworzył miejsce dostrzeżone przez międzynarodowych ekspertów jako wzorcowe, o najwyższych standardach dbania o pamięć, wyrażające zasady autentyzmu, zachowania integralności artefaktów i zbiorów archiwalnych oraz współpracy międzynarodowej, zgodne z najlepszymi praktykami UNESCO, które w 1979 r. wpisało Auschwitz-Birkenau na listę światowego dziedzictwa.

Również dzięki staraniom dyrektora Piotra Cywińskiego oraz śp. ministra Tomasza Merty UNESCO potwierdziło 27 czerwca 2007 brzmienie nazwy Muzeum odpowiadające prawdzie historycznej: „Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945)”.

Dziś przy tej uroczystej okazji odznaczenia przez Republikę Francuską, składając na ręce Pana Ambasadora podziękowania za wyróżnienie Piotra Cywińskiego Orderem Legii Honorowej, pragnę podkreślić moje uznanie dla zasług Odznaczonego. Nie tylko przyczynił się do stworzenia standardów ustalających, jak powinno dbać się o pamięć, z jakim wyczuciem i pietyzmem mówić o tematach, które są szczególnie ważne w Polsce doświadczonej trudną historią XX wieku. Również to dzięki Jego pracy edukacyjnej i informacyjnej dbamy dziś z wrażliwością o używanie określenia zgodnego z prawdą historyczną: „niemieckie nazistowskie obozy śmierci” – likwidując z przestrzeni publicznej niesprawiedliwe i błędne sformułowanie „polskie obozy”, pojawiające się w mediach na całym świecie.

Szanowni Państwo,

wobec zbliżającej się 74. rocznicy wyzwolenia Auschwitz-Birkenau należy wyrazić szczególny szacunek wobec wszystkich osób współtworzących fenomen dbania o pamięć o Zagładzie i ofiarach obozu, który zanim stał się fabryką śmierci, już od 1940 r. działał jako obóz koncentracyjny dla polskich więźniów politycznych. Jest to z pewnością misja życia Piotra Cywińskiego.

Panie Dyrektorze, proszę przyjąć moje serdeczne gratulacje.

Warszawa,  17 stycznia 2019 r.